آزربایجان تورکجه سی


دوزلو اوغلان وبلاگلارینین یاخشی اولماقی اوچون آتیل باتیل فروشگاهین دان آلیش وئریش ائدین

آزربایجان تورکجه سی

بیز تۆرک اولاراق دیلیمیزین آدی دا بیزدن آلینیپ و تۆرک دیلی یا تۆرکجه و تۆرکۆ آدلانیپ. تورک دیلی بؤیۆک جوغرافییادا یئرلشدییینه گؤره ، دئییش باخیمیندان فرق تاپاراق فرقلی دئییشلری یارادیر. آنادولو، ایستامبول و قارا دنیز دئییشلری تۆرکییه ده؛ همدان، زنجان، اردبیل، قاراداغ، میغان و تبریز دئییشلری گۆنئی آزربایجاندا؛ باکی، میغان، شیروان و ناخچیوان دئییشلری قوزئی آزربایجاندا و بئله بئله دئییشلر.

تۆرک دیلی اساسدا باشقالار الی ایلن تحقیق اولونوپ دئیین اونلارین باخیشی ایلن ده تقسیمات گؤتۆرۆپ و بؤلۆملره بؤلۆنۆپ. بو آدلارین بیری تورکیک کلمه سی دیر کی بۆتۆن تۆرک دیل لرینه شامیل اولور. تۆرکیک دیل آلتاییک قروپوندان ساییلیر و تۆرکییه ده، قوزئی آزربایجاندا، گۆنئی آزربایجاندا، قیبریسده، قاشقایلاردا، تۆرکمنیستاندا، تۆرکمن صحرادا، اؤزبکیستاندا، قیرقیزیستاندا، قازاخیستاندا، تاتاریستاندا، باشقوردوستاندا، چوواشدا، شرقی تۆرکیستاندا (سین کییانگدا)، سیبرینین بعضی یئرلرینده، اوکراینین کریمه سینده و وولقا چایینین دره سینده اولان جومهورلوقلاردا دانیشیلان دیل لره شامیل اولور.

گؤردۆیۆنۆز کیمی تۆرک ائل لرینی ساییپ یازماق دا چتین بیر ایشدیر. چوخلوق و گئنیش جوغرافییادا اوتورماق اونلارین خصوصیت لریندن دیر. ائله ایراندا گؤرۆروک کی آزربایجاندا، قاشقایلاردا، خوراساندا، اراکدا، تئهراندا و تۆرکمن صحرادا نه بئله تۆرک دانیشان وار. مثلا تئهراندا فقط کؤچری تۆرکلر یوخ، بلکه کرج منطقه سینده اولان سر آسیاب و ملارد بؤلگه لرینده یئرلی تۆرکلر وار کی آزربایجان دئییشیندن ساییلمیرلار و خلج لرین قالینتیسی دیرلار کی آرادان گئتمکده دیرلر.
ایندی بیزیم آزربایجان تۆرکۆ یا تۆرکجه میز کی بوندان بئله آزربایجانی ده یوخ، آزری ده یوخ، فقط تۆرکۆ یا آزربایجان تۆرکۆسۆ آدینا دئیه جه ییک، اوغوز قروپندان ساییلیر. اوغوز قروپو دا ایک یئره بؤلۆنۆر: غربی و شرقی. غربی اوغوزلار آزربایجانلی لار و تۆرکییه لی لرین دئییشینه دئییلیر و شرقی یا دوغو اوغوز تۆرکمنلره دئییلیر.

باشقا قروپ اویغورلار اولورلار کی چیغاتای یا اؤزبکجه، قیپچاقجا یا قازاخ و قیرقیز دئییشلری، اویغور یا دوغو تۆرکیستان دئییلرینه ، تاتاریستان، باشقوردوستان و قاقاوز دئییشینه شامیل اولور. بیر مۆستقیل قروپ قالیر کی چوواشلارا و یاکوتلارا شامیل اولور. چوواشلار تاریخده آدلاری بولقار دا چکیلیپ و ایندی کی بولقاریستاندا یاشایانلار ایله هئچ نیسبتلری یوخدور و مسکودان شرقه ساری بیر جومهورلوقلاری وار و مسیحی دیرلر. بونلارین بؤیۆک آدلی خاقانلاری واریمیش آلمیش خان آدلی. آلمیش خان هارون الرشید چاغی چوواشلارین خانی ایمیش. اونلار باشقا شومالی ائل لرین حمله سینه داوام ائتمیرلر و کؤمک آلماغا بیر هئیات باغدادا گؤندریرلر. او زاماناجاق ایسلام ایمپیراتورلوغوندا هئچ کیمین چوواشلاردان و اونلارین مۆسلمان اولماسیندان خبری یوخ ایمیش. باغداد دا ابن فضلان آدلی بیر تحقیق اهلینی بیر هئیات ایلن اونلارین منطقه سینه گؤندریر کی ابن فضلانین سفرنامه سی ایندی آشتان قدس رضوی کیتابخاناسیندا قالیر.

یاکوتلار دا سیبرینین لاپ سویوق یئرلرینده یاشاییرلار و دئمه لی تۆرک ایسکیمولاردیلار. بونلار دا تۆرکلرین لاپ اسکی و قدیمی دینلرینی یانی شامانچیلیغی ایدامه وئریرلر.

چوواشلار و یاکوتلار باشقا تۆرک لردن آرا آچالی، اونلار لان علاقه لرینی کسرک، دیل لری باشقا فورمدا تکامول تاپیپ و ایندی تۆرک ساییلاراق بیز اونلارین دیللریندن باش آچا بیلمیریک.

Bir cavab yazın

Sistemə daxil olmaq üçün məlumatlarınızı daxil edin və ya ikonlardan birinə tıklayın:

WordPress.com Loqosu

WordPress.com hesabınızdan istifadə edərək şərh edirsinz. Çıxış / Dəyişdir )

Twitter rəsmi

Twitter hesabınızdan istifadə edərək şərh edirsinz. Çıxış / Dəyişdir )

Facebook fotosu

Facebook hesabınızdan istifadə edərək şərh edirsinz. Çıxış / Dəyişdir )

Google+ foto

Google+ hesabınızdan istifadə edərək şərh edirsinz. Çıxış / Dəyişdir )

%s qoşulma

%d bloqqer bunu bəyənir: